Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Busole odległościowe giroindukcyjne

Zasada działania giroskopu

Giroskopem nazywamy ciało obrotowe (wirnik) wirujące z dużą prędkością kątową dokoła osi symetrii, przy czym jeden z punktów ciała.

Moduł giroskopu o trzech stopniach swobody 

W celu zapewnienia swobody obrotu dokoła punktu nieruchomego umieszcza się wirnik giroskopu w zawieszeniu kardana, które składa się z dwóch ramek. Wirnik giroskopu obraca się z dużą prędkością kątową Ω dokoła osi y—y względem ramki wewnętrznej. Ramka zewnętrzna może obracać się dookoła osi x—x względem ramki wewnętrznej, ta ostatnia zaś — dookoła osi z—z. Os x—x jest prostopadła względem osi y—y i z—z. Wszystkie osie przecinają się w jednym punkcie, który jest właśnie punktem nieruchomym.

Zawieszenie kardana zapewnia swobodę obrotu wirnika dookoła trzech osi i dlatego giroskop umieszczony w zawieszeniu kardana nosi nazwę giroskopu o trzech stopniach swobody. Blokując w giroskopie o trzech stopniach swobody ramkę zewnętrzną pozbawiamy go jednego stopnia swobody i otrzymujemy giroskop z dwoma stopniami swobody.

Jeżeli giroskop otrzyma pewien moment obrotowy, prostopadły do osi jego obrotu, to wówczas można z pewnym przybliżeniem założyć, iż zacznie on wykonywać ruch obrotowy w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzn dwu pierwszych ruchów, przy czym moment obrotowy M powodujący ten ruch będzie proporcjonalny do momentu bezwładność giroskopu J, prędkości jego własnego obrotu Ω oraz prędkości obrotowej ω spowodowanej dodatkowym momentem wyprowadzającym giroskop z równowagi.

 

Ruch określony momentem M nazywa się ruchem precesyjnym. Jeżeli stworzymy za pomocą ciężarka P dodatkowy moment starający się obrócić giroskop dookoła osi x—x, wówczas będzie on obracał się dookoła osi z—z.

Układy, w których podstawowym elementem jest giroskop, stosuje się w pilotażu i nawigacji jako elementy pomiarowe przyrządów wskazujących położenie samolotu względem płaszczyzny horyzontu i południka.

Busole odległościowe giroindukcyjne. W celu otrzymania dokładnego pomiaru kursu za pomocą busoli indukcyjnej konieczne jest zachowanie jej elementu pomiarowego w płaszczyźnie poziomej, aby wyeliminować dewiację powstającą wskutek działania pionowej składowej pola ziemskiego. Z tego względu nowoczesne busole indukcyjne są stabilizowane przez giroskop, stając się busolami giroindukcyjnymi, w których zasada działania elementu pomiarowego jest taka sama, jak w busolach indukcyjnych.

Odległościowa busola giroindukcyjna

1 — wskaźnik, 2 — stabilizator giroskopowy, 3 — mechanizm korekcyjny, 4 — nadajnik indukcyjny, 5 — wzmacniacz, 6 — wyłącznik korekcji

Giroindukcyjna busola GB. W ostatnim okresie została opracowana zminiaturyzowana wersja busoli giroindukcyjnej typu GB (rys.3), przeznaczona do pracy na samolotach lekkich i śmigłowcach operujących na całym globie, jako wskaźnik kursu magnetycznego i kąta zakrętu, a przy współpracy z automatycznym radionamiermkiem jako wskaźnik pelengu magnetycznego i kątów kursowych radiostacji niezbędnych do wykonania obliczeń i kręgu nadlotniskowego przy lądowaniu według systemu OSP.

Do kompletu girobusoli należą:

  • zmodyfikowany nadajnik indukcyjny ID lub ID-3,
  • stabilizator giroskopowy,
  • wskaźnik GB-1.

Giroindukcyjna busola GB może współpracować: z wyłącznikiem korekcji WK-53RB, z radiokompasami ARK-5, ARK-9, ARK-15, KR-85 oraz ARL-1601 z tabliczką sterującą w pracy jako giropółkompas

Busola giroskopowa GB

1 — stabilizator giroskopowy z przetwornicą tranzystorową, 2 — zespolony wskaźnik kursu magnetycznego i radiowego, 3 — nadajnik indukcyjny

Najistotniejszą cechą busoli jest jej masa, która nie przekracza 4,9 kg, a więc jest znacznie lżejsza od dotychczas produkowanych tego typu busol, oraz odpowiada w pełni wymaganiom określonym w normach brytyjskich, które mają charakter norm międzynarodowych.

Nadajnik indukcyjny. Konstrukcja nadajnika indukcyjnego ID przedstawiona jest na rys.4. Elementem pomiarowym nadajnika jest sonda magnetyczna l złożona z trzech elementów, zamocowanych na płytce 3 tworzących trójkąt równoboczny. Każdy element sondy ma dwa jednakowe i równoległe względem siebie rdzenie z permaloju 6. Na rdzenie nawinięte są dwa uzwojenia pierwotne (podmagnesowujące) i jedno wtórne (pomiarowe). Uzwojenia pierwotne są nawinięte bifilarnie oddzielnie na każdy rdzeń i połączone szeregowo, zaś uzwojenie pomiarowe nawinięte jest na obydwa rdzenie. Końce wszystkich uzwojeń trzech elementów sondy są przylutowane na płytce; uzwojenia wtórne są połączone w trójkąt, a uzwojenia pierwotne szeregowo.

Płytka 3 z sondą i pływakiem 13 przymocowane są do ramki zewnętrznej 15 zawieszenia przegubowego. Ramka ta jest ułożyskowana obrotowo za pomocą czopów w ramce wewnętrznej 14. Pokrywa 10 skręcona jest z korpusem. 16, przy zastosowaniu pierścienia uszczelniającego 12. Wnętrze korpusu wypełnione jest cieczą tłumiącą wahania elementu pomiarowego (pływaka z sondą). Wyporność cieczy równoważy ciężar elementu pomiarowego, co znacznie zmniejsza obciążenie łożysk i momenty tarcia zawieszenia przegubowego.

Zawieszenie przegubowe umożliwia utrzymanie poziomego położenia elementu pomiarowego, co znacznie zmniejsza obciążenie łożysk i momenty tarcia zawieszenia przegubowego. Zawieszenie przegubowe umożliwia utrzymanie poziomego położenia elementu pomiarowego przy przechyleniach samolotu o kąt 17° w dowolną stronę. Przy większych przechyleniach osłona 2 opiera się o gumowy amortyzator zamocowany w dolnej części korpusu 16. Na obwodzie korpusu znajdują się trzy podłużne otwory do mocowania nadajnika na samolocie, oraz naniesiona jest podziałka kątowa potrzebna przy usuwaniu błędu montażowego. Usuwanie dewiacji półokrężnej nadajnika przeprowadza się za pomocą kompensatora dewiacji 11 umieszczonego na pokrywie 10. W skład kompensatora wchodzą połączone kinematycznie dwa wałki poprzeczne i cztery podłużne, wraz z magnesami. Dwa wałki podłużne (E-W i N-S) wysunięte są na zewnątrz kompensatora i przez ich obrót uzyskać można takie położenie magnesów, przy którym dewiacja jest najmniejsza.

Konstrukcja nadajnika indukcyjnego ID

1 — uzwojenie podmagnesowujące, 2 — osłona, 3 — płytka, 4 — obciążnik, 5 — uzwojenie pomiarowe, 6 — rdzeń, 7 — czop, 8 — złącze, 9 — wkręt, 10 — pokrywa. 11 — kompensator dewiacji, 12 — uszczelka, 13 — pływak, 14 —wewnętrzna, 15 — ramka zewnętrzna, 16 — korpus

Jeżeli sonda magnetyczna zostanie umieszczona w polu magnetycznym ziemi o natężeniu składowej poziomej Hz, to w rdzeniach następuje skupienie linii sił pola ziemi i powstaje stały strumień magnetyczny ΦZ.

Wskutek przepływu prądu przemiennego w uzwojeniu podmagnesowującym strumień będzie się zmieniał z częstotliwością dwukrotnie większą i indukował w uzwojeniu pomiarowym siłę elektromotoryczną. Siła elektromotoryczna e jednak zależy tylko od kąta Ψ między osią rdzenia a kierunkiem składowej poziomej pola ziemi, gdyż strumienie w obydwu rdzeniach wywołane zasilaniem przemiennym są przeciwne i znoszą się.

Uzwojenie pierwotne konieczne jest do przetworzenia stałego pola magnetycznego ziemi w pole pulsujące przez zmianę przenikalności magnetycznej rdzeni.

Nadajnik ponadto dostarcza busoli (do stojana selsyna we wskaźniku) trójfazowy sygnał przemienny o częstotliwości 800 Hz, którego amplituda i faza jednoznacznie określają położenie nadajnika, a tym samym samolotu lub śmigłowca względem północy magnetycznej.

Stabilizator giroskopowy. Stabilizator giroskopowy ma zadanie wytworzenia układu odniesienia dla wskazań busoli, teoretycznie o niezmiennym położeniu w przestrzeni, korygowanego przez nadajnik indukcyjny, pozwalający na określenie kursu magnetycznego bądź giroskopowego względem osi podłużnej samolotu lub śmigłowca.

  

Konstrukcja stabilizatora giroskopowego

l — korpus, 2 — osłona, 3 — styki, 4 — wirnik silnika korekcyjnego, 3 — wirnik selsyna, 6 — stojan selsyna, 7 — szczotki, 8 — oś ramki, 9 — ramka zewnętrzna, 10 — ramka wewnętrzna, 11 — silnik korekcyjny, 13 — rdzeń, 14 — wtyczki, 15 — podstawa, 16 — transformator, 17 — amortyzator, 18 — płytka drukowana, 19 — kolektor. 20 — szczotki

Układ elektroniczny umieszczony w stabilizatorze dodatkowo zasila uzwojenie podmagnesowujące nadajnika indukcyjnego oraz silnik korekcyjny we wskaźniku, jak również wypracowuje sygnał do wskaźnika o rozsynchronizowaniu nadajnika z giroskopem.
Stabilizator giroskopowy składa się z dwóch zasadniczych części: górnej (cylindrycznej), w której umieszczony jest giroskop, i dolnej (prostopadłościennej), w której znajduje się przetwornica.
Giroskop jest o trzech stopniach swobody i ma silnik giroskopowy o poziomej osi wirowania, ułożyskowany wewnątrz ramki wewnętrznej 10. Na ramce wewnętrznej znajduje się czujnik elektrolityczny 12 przewodzący prąd, gdy oś główna (wirowania) nie jest w płaszczyźnie horyzontu.
Czujnik ma dwa wyjścia w celu rozróżnienia kierunku pochylenia osi. Do ramki wewnętrznej przymocowany jest również rdzeń 13 mogący przemieszczać się wewnątrz cewek silnika korekcyjnego 11 umieszczonego na ramce zewnętrznej.

Zasilanie silnika giroskopowego oraz czujnika elektrolitycznego realizowane jest poprzez styki punktowe przekazując prąd z ramki zewnętrznej do wewnętrznej. Ramka wewnętrzna ma swobodę obrotu w granicach kąta pochylenia około ±70°, aż do zderzaków w ramce zewnętrznej 9. Ramka zewnętrzna ułożyskowana jest w korpusie l i ma swobodę obrotu o 360°. Na pionowej osi 8 ramki osadzony jest wirnik 8 selsyna pomiarowego kąta azymutu osi głównej giroskopu, zaś do korpusu l przymocowany jest stojan 6 tego selsyna.

Na obudowie selsyna znajdują się szczotki 7, przekazujące poprzez kolektor zasilanie wirnika selsyna. Poniżej selsyna znajduje się osadzony w korpusie pakiet blach momentowego silnika korekcyjnego, którego wirnik 4 osadzony jest współosiowo względem osi obrotu ramki zewnętrznej. Silnik ten jest sterowany przez czujnik elektrolityczny 12 i służy
do wywoływania momentu względem osi pionowej w celu sprowadzenia osi głównej giroskopu do płaszczyzny horyzontu.

Na ramce zewnętrznej znajdują się także uzwojenia momentowego silnika korekcyjnego 11. U dołu ramki zewnętrznej zamocowany jest na osi kolektor 16, współpracujący ze szczotkami 20 rozmieszczonymi, co 90° i zasilający silnik momentowy 11, wirnik 5 selsyna pomiarowego oraz styki 3. Część cylindryczna stabilizatora przykryta jest osłoną 2. W części prostopadłościennej stabilizatora wewnątrz podstawy 15 jest umieszczona płytka drukowana 8 z elementami przetwornicy. W drugiej części podstawy, za przegrodą, umieszczone są dwa transformatory 16, tranzystory, dławiki, potencjometr regulacji wzmocnienia oraz mała płytka drukowana zasilania wskaźnika.

Potencjometr regulacji wzmocnienia ma oś wychodzącą na zewnątrz podstawy, zabezpieczoną nakręconą osłonką, co umożliwia łatwą regulację czułości sygnalizacji rozsynchronizowania nadajnika indukcyjnego i giroskopu. Do podstawy przymocowana jest u dołu płyta z amortyzatorami 17, służącymi do instalowania stabilizatora na obiekcie. Na górnej powierzchni podstawy 15 znajdują się trzy gniazda siedmiokołowe z wtyczkami 14 w kolorach: czerwonym, zielonym i niebieskim, służące do elektrycznego połączenia stabilizatora według schematu montażowego busoli.

Zespolony wskaźnik. Zespolony wskaźnik kursu spełnia dwie funkcje integralne, służy do wskazywania pilotowi kursu magnetycznego bądź giroskopowego, namiaru magnetycznego oraz kątów kursowych radiostacji. Wskaźnik wyposażony jest w sygnalizację braku, zasilania i synchronizacji nadajnika indukcyjnego i giroskopu. Wskaźnik ma następujące charakterystyki parametryczne: — wartość działki elementarnej 2°, błąd przekazywania kursu ze stabilizatora giroskopowego mierzony na tarczy kursowej ±2°, błąd namiaru radiostacji przy współpracy z radiokompasem ±3°, zwiększona prędkość nadążania tarczy kursowej przy obrocie stabilizatora giroskopowego lub przy obrocie pokrętłem uzgodnienia 12°/s.

Na długiej wydrążonej wewnątrz osi 3 jest osadzona tarcza kursowa 6 wskaźnika. Na końcu osi 8 połączonej na stałe z osią selsyna 17 typu A-54P, współpracującego z radiokompasem, jest zamocowana wskazówka 2 namiaru i kursu radiowego.

W przedniej części wskaźnika umieszczony jest sygnalizator braku zasilania będący małymi elektromagnesami z obrotową zworą. W przednim korpusie wskaźnika umieszczony jest mechanizm obrotu znacznika kursu 7, który uruchamiany jest przez wciśnięcie pokrętła 4. Dalej na osi stojana selsyna osadzone jest koło zębate mechanizmu ręcznego uzgadniania kursu. Podczas obrotu pokrętła poprzez przekładnię zębatą obracany jest stojan selsyna współpracującego z selsynem pomiarowym w stabilizatorze giroskopowym. Stojan ułożyskowany w korpusie 16, na jego osi jest zamocowany kolektor przekazujący poprzez szczotki sygnał do trójfazowego uzwojenia stojana. Na osi 8 jest osadzony wirnik selsyna oraz umieszczony kolektor 12 podający sygnał z jednofazowego uzwojenia wirnika do serwowzmacniacza stabilizatora giroskopowego.

Konstrukcja zespolonego wskaźnika kursu magnetycznego i radiowego

1 — podziałka kursowych kątów radiostacji, 2 — wskazówka, 3 — oś wskazówki, 4 — pokrętło nastawiania kursu, 5 — nastawnik kursu, 6 — podziałka kursu magnetycznego, 7 — koło zębate nastawnika kursu, 8 — oś podziałki, 9 — pierścienie, 10 — reduktor, 11 — silniczek DID-0,5, 12 — kolektor, 13 — potencjometr, 14 — szczotka potencjometru, 15 — urządzenie krzywkowe, 16 — korpus przyrządu, 17 — selsyn, 18 — złącze wtykowe, 19 — tylna pokrywa przyrządu, 20 — kabel

W korpusie środkowym wskaźnika jest zamocowany silnik korekcyjny DID-05, 11, który poprzez przekładnię zębatą obraca oś wirnika. Silnik ten sterowany jest ze wzmacniacza wskaźnikowego umieszczonego na płytce drukowanej.

Selsyn 17 radiokompasu umieszczony jest w tylnym korpusie wskaźnika w taki sposób, że pokręcając odpowiednio trzema wkrętami znajdującymi się w osłonie wskaźnika można ustawić jego zerowe położenie.

Z prawej strony wskaźnika znajduje się pokrętło znacznika kursu 4 (pamięci), ułatwiającego utrzymywanie stałego kursu radiowego bądź magnetycznego. Kurs magnetyczny lub giroskopowy wskazywany jest na ruchomej tarczy kursowej 6 względem stałego indeksu. Namiar kursu radiostacji wskazywany jest za pomocą wskazówki 2 na tarczy kursowej l, a kąty kursowe radiostacji na dodatkowej stałej skali zewnętrznej 30. Skala ta jest zagęszczona w trzech miejscach, aby ułatwić wprowadzenie poprawki na wiatr podczas lotu na radiostację lub wykonywania kręgu nadlotniskowego. Grot wskazówki służy podczas lotu do radiostacji, krótszy koniec służy podczas lotu od radiostacji.

Zasada działania busoli GB. Schemat busoli giroindukcyjnej GB przedstawiono na rys. 7. Po włączeniu stałoprądowego zasilania busoli, przetwornica wytwarza napięcie przemienne dla uzwojenia pierwotnego nadajnika indukcyjnego busoli, silnika giroskopu stabilizatora momentowego silnika korekcyjnego i uzwojenia wzbudzenia silnika DID-05 we wskaźniku zespolonym. Prąd stały zasila również wzmacniacz wskaźnikowy, pozwalając w ten sposób na sterowanie silnika DID-05 i ustawienie tarczy kursowej wskaźnika w położeniu zgodnym z sygnałem selsyna — nadajnika w stabilizatorze. Selsyn nadajnik wytwarzając sygnał do stojana selsyna I we wskaźniku powoduje ustawienie wirnika tego selsyna (a tym samym tarczy kursowej) zgodnie z położeniem osi wirnika silnika giroskopu stabilizatora. Dzieje się to dzięki temu, że wirnik selsyna I tylko w jednym położeniu względem stojana nie będzie wytwarzał sygnału (w położeniu zerowym) przy innych położeniach powstający sygnał po przejściu przez wzmacniacz wskaźnikowy steruje silnikiem korekcyjnym DID-05, który przez przekładnię obraca wirnik selsyna I aż do chwili zaniku sygnału.

W układzie busoli GB tarcza kursowa przekazuje wskazania zgodnie z położeniem w płaszczyźnie horyzontalnej osi wirowania giroskopu, a nadajnik indukcyjny koryguje położenie tej osi dla osiągnięcia wskazań zgodnych z polem magnetycznym ziemskim.
W selsynie II zachodzi porównywanie sygnału z giroskopu oraz nadajnika i wytworzony jest sygnał rozsynchronizowania.

Schemat busoli giroskopowej GB

Gdy busola pracuje jako giroskopowy wskaźnik kursu, sygnał z selsyna II jest odcięty i oś wirowania giroskopu nie jest korygowana. Wskaźnik girobusoli posiada możliwość szybkiego ręcznego uzgodnienia kursu z busolą magnetyczną. Obrót pokrętłem przez przekładnię zębatą powoduje obrót stojana selsyna I względem wirnika tego selsyna i pojawienie się sygnału w wirniku, który po wzmocnieniu poprzez silnik korekcyjny ustawia wirnik, a tym samym tarczę kursową w nowym położeniu. W położeniu tym stojany selsynów we wskaźniku oraz stabilizatorze mają uzgodnione położenie, w którym nastąpiło uzgodnienie kursu nadajnika indukcyjnego i giroskopu bez precesji giroskopu wokół osi pionowej Z, tylko poprzez zmianę zerowego położenia selsyna I. Selsyn III we wskaźniku współpracuje tylko z radiokompasem i powoduje obrót wskazówki osadzonej na osobnej osi w celu przekazania kąta kursowego radiolatarni odbieranej przez radiobusole.

Radiobusole

Do celów nawigacji w lotnictwie są stosowane także radiobusole. Do typowych należy radiobusola typu ARL-1601, mająca zastosowanie zwłaszcza na pokładach samolotów lekkich.

Służy ona do automatycznego określania kierunku do radiolatarni lub innych stacji radiowych, emitujących sygnały w zakresie częstotliwości pracy radiobusoli, co pozwala na określenie kierunku względem podłużnej osi samolotu. Radiobusola typu 1601 składa się z radiobusoli 1611, w której odbiornik połączony jest w jedną całość z układem serwo 1651A, zasilacza 1671 oraz anteny kierunkowej 1681 wraz z kablem. W skład zestawu nie wchodzi wskaźnik pilota i antena bezkierunkowa. Jako wskaźnik radiobusoli można wykorzystać girobusolę GB lub wskaźnik SUP-7. Antena bezkierunkowa ma pojemność około 50 pF i wysokość skuteczną 0,25 m. Wszystkie elementy manipulacyjne radiobusoli znajdują się na płycie czołowej radiokompasu. W układzie serwo znajduje się technologiczny wskaźnik namiaru oraz mechaniczny korektor błędu.

Radiobusola ARL-1601 pracuje na zasadzie automatycznego wyszukiwania minimum głębokości modulacji. Sygnały z nieruchomej anteny kierunkowej podane na statory goniometru indukują w rotorze goniometru sygnał kierunkowy o amplitudzie i fazie zależny od kąta ustawienia cewki rotora w stosunku do wypadkowego pola magnetycznego wytworzonego przez statory. W położeniu rotora, w którym amplituda sygnału kierunkowego maleje do minimum, następuje zmiana fazy tego sygnału o π. Sygnał kierunkowy po wzmocnieniu podany jest na modulator równoważony, gdzie jest on kluczowany dwoma napięciami o częstotliwości f = 208 Hz przesuniętymi w fazie o π, dzięki czemu co pół okresu napięcia modulującego zmienia się faza sygnału kierunkowego o π na wyjściu modulatora.

Kluczowany sygnał kierunkowy jest sumowany z sygnałem z anteny bezkierunkowej (zwany bezkierunkowym), dzięki czemu uzyskuje się modulację amplitudy, przy czym głębokość modulacji zależy od amplitudy sygnału kierunkowego, czyli od położenia rotora goniometru. Położenie rotora goniometru, przy którym występuje minimum zaindukowanego w nim sygnału oraz minimum głębokości modulacji sygnału wysokiej częstotliwości określa dokładnie kierunek odbieranej radiostacji. Faza obwiedni zmodulowanego sygnału też zależy od położenia rotora goniometru i zmienia się o π w położeniu rotora, w którym występuje minimum modulacji. Zmodulowany sygnał wysokiej częstotliwości jest wzmacniany w odbiorniku superheterodynowym. Po detekcji sygnały są podane na słuchawki, a napięcie o częstotliwości 208 Hz po wzmocnieniu na wzmacniaczu selektywnym zasila uzwojenie sterujące silnika, powodując jego obrót. Ponieważ silnik sprzężony jest z osią goniometru przez przekładnię zębatą, obraca się on tak długo, aż głębokość modulacji sygnału w.cz. zmaleje do minimum, to znaczy do zaniku napięcia sterującego silnik.

Kierunek obrotu silnika zależy od fazy obwiedni zmodulowanego sygnału w.cz., a więc zmienia się, gdy rotor goniometru przechodzi przez położenie minimum głębokości modulacji. Dzięki temu układ zawsze dąży do jednego z dwóch położeń rotora goniometru, w którym występuje minimum głębokości modulacji sygnału w.cz.

Położenie rotora różne o 180° od omawianego charakteryzuje się również minimalną głębokością modulacji, lecz jest niestabilne, a układ z niego wytrącony dąży do zmiany położenia rotora goniometru o 180°. Sygnał z anteny bezkierunkowej poprzez kabel antenowy zostaje doprowadzony do wejścia toru bezkierunkowego. Sygnał ten poprzez filtr wejściowy zostaje doprowadzony do obwodów wejściowych toru bezkierunkowego. Obwody wejściowe i pozostałe obwody przestrajane pracują w trzech zakresach częstotliwości: zakres I 200 — 399 Hz, zakres II 400 — 799 kHz, zakres III 800 — 1750 kHz. Zakresy przełączane są za pomocą scalonego układu kluczującego.

Radiobusola ARL-1601

a — schemat blokowy, b — schemat odbiornika radiobusoli 1611, c — schemat układu serwo 1651A

Sygnał z anten kierunkowych poprzez kable antenowe zostaje doprowadzony do statorów goniometru znajdującego się w układzie serwo 1651A. Z rotora goniometru sygnał zostaje podany na wejście toru kierunkowego.

Odbiornik radiobusoli jest odbiornikiem superheterodynowym z syntezą częstotliwości, ma na wejściu obwody selektywne toru bezkierunkowego oraz obwody selektywne i wzmacniacz selektywny toru kierunkowego połączone z rotorem goniometru.

Elementy manipulacji odbiornika i wskaźnika cyfrowego są umieszczone w bloku płyty czołowej (rys. 9), który jest połączony z odbiornikiem za pomocą złącza elektrycznego. Funkcjonalność elementów manipulacyjnych jest następująca: przełącznik „ON-OFF” służy do włączania radiobusoli, dołącza on biegun dodatni pokładowego źródła zasilania do zasilacza 1671. Przełącznik „ADF-ANT służy do wyłączania wewnętrznej modulacji, powodującej automatyczny namiar, gdy odbiornik wykorzystywany jest do nasłuchu. W położeniu ANT odłącza on napięcie stałe podane bezpośrednio na silnik w układzie serwo 1651A oraz dołącza do wejścia wzmacniaczy serwo, sterujących uzwojenie sterujące silnika, napięcie wzbudzenia silnika. Przełącznik Al—A2 w położeniu Al łączy wyjście z wejściem, dzięki czemu sygnał o częstotliwości l kHz moduluje sygnał i umożliwia odbiór akustyczny sygnałów A1.

Przełącznik Kl—K2 służy do przełączania, odbiornika na jedną z dwóch wybranych uprzednio częstotliwości. Klawiatura składa się z 10 przycisków z cyframi od O do 9 i przycisku P, ponadto w klawiaturze znajdują się żarówki, które podświetlają cyfry i literę P w przyciskach. Przycisk „P” służy do przełączenia wskaźnika cyfrowego na wskazywanie częstotliwości zapamiętanej w kanale, na której aktualnie nie pracuje odbiornik, oraz do odblokowania układu wpisywania do pamięci tego kanału.

Płyta czołowa radiobusoli

1 — wskaźnik pamięci, 2 — wskaźnik częstotliwości, 3; 4 — przyciski, 5, 7, 8, 9, 10 — przełączniki


Podziel się tym wpisem

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites Więcej

Zostaw odpowiedź

Kanał YouTube

Flash Content