Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Radiobusola

Do celów nawigacji w lotnictwie są stosowane także radiobusole. Do typowych należy radiobusola typu ARL-1601, mająca zastosowanie zwłaszcza na pokładach samolotów lekkich.

Służy ona do automatycznego określania kierunku do radiolatarni lub innych stacji radiowych, emitujących sygnały w zakresie częstotliwości pracy radiobusoli, co pozwala na określenie kierunku względem podłużnej osi samolotu. Radiobusola typu 1601 składa się z radiobusoli 1611, w której odbiornik połączony jest w jedną całość z układem serwo 1651A, zasilacza 1671 oraz anteny kierunkowej 1681 wraz z kablem. W skład zestawu nie wchodzi wskaźnik pilota i antena bezkierunkowa. Jako wskaźnik radiobusoli można wykorzystać girobusolę GB lub wskaźnik SUP-7. Antena bezkierunkowa ma pojemność około 50 pF i wysokość skuteczną 0,25 m. Wszystkie elementy manipulacyjne radiobusoli znajdują się na płycie czołowej radiokompasu. W układzie serwo znajduje się technologiczny wskaźnik namiaru oraz mechaniczny korektor błędu.

Radiobusola ARL-1601 pracuje na zasadzie automatycznego wyszukiwania minimum głębokości modulacji. Sygnały z nieruchomej anteny kierunkowej podane na statory goniometru indukują w rotorze goniometru sygnał kierunkowy o amplitudzie i fazie zależny od kąta ustawienia cewki rotora w stosunku do wypadkowego pola magnetycznego wytworzonego przez statory. W położeniu rotora, w którym amplituda sygnału kierunkowego maleje do minimum, następuje zmiana fazy tego sygnału o π. Sygnał kierunkowy po wzmocnieniu podany jest na modulator równoważony, gdzie jest on kluczowany dwoma napięciami o częstotliwości f = 208 Hz przesuniętymi w fazie o π, dzięki czemu co pół okresu napięcia modulującego zmienia się faza sygnału kierunkowego o π na wyjściu modulatora.

Kluczowany sygnał kierunkowy jest sumowany z sygnałem z anteny bezkierunkowej (zwany bezkierunkowym), dzięki czemu uzyskuje się modulację amplitudy, przy czym głębokość modulacji zależy od amplitudy sygnału kierunkowego, czyli od położenia rotora goniometru. Położenie rotora goniometru, przy którym występuje minimum zaindukowanego w nim sygnału oraz minimum głębokości modulacji sygnału wysokiej częstotliwości określa dokładnie kierunek odbieranej radiostacji. Faza obwiedni zmodulowanego sygnału też zależy od położenia rotora goniometru i zmienia się o w położeniu rotora, w którym występuje minimum modulacji. Zmodulowany sygnał wysokiej częstotliwości jest wzmacniany w odbiorniku superheterodynowym. Po detekcji sygnały są podane na słuchawki, a napięcie o częstotliwości 208 Hz po wzmocnieniu na wzmacniaczu selektywnym zasila uzwojenie sterujące silnika, powodując jego obrót. Ponieważ silnik sprzężony jest z osią goniometru przez przekładnię zębatą, obraca się on tak długo, aż głębokość modulacji sygnału w.cz. zmaleje do minimum, to znaczy do zaniku napięcia sterującego silnik.

Kierunek obrotu silnika zależy od fazy obwiedni zmodulowanego sygnału w.cz., a więc zmienia się, gdy rotor goniometru przechodzi przez położenie minimum głębokości modulacji. Dzięki temu układ zawsze dąży do jednego z dwóch położeń rotora goniometru, w którym występuje minimum głębokości modulacji sygnału w.cz.

Położenie rotora różne o 180° od omawianego charakteryzuje się również minimalną głębokością modulacji, lecz jest niestabilne, a układ z niego wytrącony dąży do zmiany położenia rotora goniometru o 180°. Sygnał z anteny bezkierunkowej poprzez kabel antenowy zostaje doprowadzony do wejścia toru bezkierunkowego. Sygnał ten poprzez filtr wejściowy zostaje doprowadzony do obwodów wejściowych toru bezkierunkowego. Obwody wejściowe i pozostałe obwody przestrajane pracują w trzech zakresach częstotliwości:

  • zakres I 200 — 399 Hz,
  • zakres II 400 — 799 kHz,
  • zakres III 800 — 1750 kHz.

Zakresy przełączane są za pomocą scalonego układu kluczującego.

Radiobusola ARL-1601

a — schemat blokowy, b — schemat odbiornika radiobusoli 1611, c — schemat układu serwo 1651A

Sygnał z anten kierunkowych poprzez kable antenowe zostaje doprowadzony do statorów goniometru znajdującego się w układzie serwo 1651A. Z rotora goniometru sygnał zostaje podany na wejście toru kierunkowego.

Odbiornik radiobusoli jest odbiornikiem superheterodynowym z syntezą częstotliwości, ma na wejściu obwody selektywne toru bezkierunkowego oraz obwody selektywne i wzmacniacz selektywny toru kierunkowego połączone z rotorem goniometru.

Elementy manipulacji odbiornika i wskaźnika cyfrowego są umieszczone w bloku płyty czołowej (rys. 2), który jest połączony z odbiornikiem za pomocą złącza elektrycznego. Funkcjonalność elementów manipulacyjnych jest następująca: przełącznik „ON-OFF” służy do włączania radiobusoli, dołącza on biegun dodatni pokładowego źródła zasilania do zasilacza 1671. Przełącznik „ADF-ANT służy do wyłączania wewnętrznej modulacji, powodującej automatyczny namiar, gdy odbiornik wykorzystywany jest do nasłuchu. W położeniu ANT odłącza on napięcie stałe podane bezpośrednio na silnik w układzie serwo 1651A oraz dołącza do wejścia wzmacniaczy serwo, sterujących uzwojenie sterujące silnika, napięcie wzbudzenia silnika. Przełącznik Al—A2 w położeniu Al łączy wyjście z wejściem, dzięki czemu sygnał o częstotliwości l kHz moduluje sygnał i umożliwia odbiór akustyczny sygnałów A1.

Przełącznik Kl—K2 służy do przełączania, odbiornika na jedną z dwóch wybranych uprzednio częstotliwości. Klawiatura składa się z 10 przycisków z cyframi od O do 9 i przycisku P, ponadto w klawiaturze znajdują się żarówki, które podświetlają cyfry i literę P w przyciskach. Przycisk „P” służy do przełączenia wskaźnika cyfrowego na wskazywanie częstotliwości zapamiętanej w kanale, na której aktualnie nie pracuje odbiornik, oraz do odblokowania układu wpisywania do pamięci tego kanału.

Płyta czołowa radiobusoli

1 — wskaźnik pamięci, 2 — wskaźnik częstotliwości, 3; 4 — przyciski, 5, 7, 8, 9, 10 — przełączniki


Podziel się tym wpisem

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites Więcej

Zostaw odpowiedź

Kanał YouTube

Flash Content